Osmanlı’nın yenilik rüzgârlarının Anadolu’ya ulaştığı yıllarda, 1841–1844 arasında Isparta mutasarrıflığına tayin edilen Celâlettin Paşa, tarihe yalnızca bir idareci olarak değil, aynı zamanda “son yeniçeri ağası” olarak geçti. Tanzimat Fermanı’nın Gülhane’de okunmasından kısa süre sonra, halkı rahatlatacak bu yeniliklerin Anadolu’ ya taşınması görevini üstlenen son Yeniçeri Ağası yeni Isparta Paşa Valisi Celal paşa Isparta ve Burdur’da dolu dolu bir valilik yapar.
Vali Paşa Isparta ve Burdur’ da, eşraf ve ahaliden oluşan bir Memleket Meclisi kurarak yerel derebeylerin, eşkıyaların baskısını kırmaya çalıştı; kazalara yerlilerden müdürler atadı, köylünün sesini duyuracak yeni bir düzen getirdi. Isparta ve Burdur halkı huzura kavuştu.
Celâlettin Paşa, Isparta’da görev yaptığı yıllarda şehrin eşrafından Nefise Şükran Ana ile evlenmiş ve iki çocuğu olmuştur. Bugün Isparta Belediye Başkanı olarak başarılı bir şekilde görev yapan Şükrü Başdeğirmen’ in büyük büyük atası olan Vali Celâlettin Paşa, yaklaşık dört buçuk yıl boyunca Isparta’da hizmet vermiştir.
1845’te Osmanlı idaresi tarafından Adapazarı’na gümrük bakan yardımcısı olarak atanırken ailesini Isparta’da bırakmak zorunda kalmıştır. Yeniçeri Ocağı’nın kapatılmasının ardından ise eski ağalara yönelik sert baskılar ve kıyımlar yaşanmış, çıkarcı eski Yeniçeri askerleri kimi zaman aileleriyle birlikte hedef alınmıştır. Bundan dolayı Paşa Vali eşini ve çocuklarını Isparta da bırakmak zorunda kalır. Yeniçeri Ocağı’nın kapatılmasının ardından eski ağalara yönelik sert baskılar, suikastlar yaşanmış, bu çalkantılı ortamda Celâlettin Paşa da tehditlerle karşı karşıya kalmıştır.
Yeniçeri ordusunun son ağası olarak tabiatında savaşçı bir heyecan ve sertlik taşıyan Isparta Valisi Celal Paşa, bir süre sonra İstanbul’da, Yeniçeri Caddesi’nde eski yeniçerilerin buluştuğu bir kıraathanede uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetmiştir.
Isparta Valisi ve son yeniçeri ağası olan Celâl, yani Celâlettin Paşa, bugünkü Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen’ in büyük büyük atalarındandır; ancak bu trajik son nedeniyle Isparta’ya bir daha dönememiştir.
Büyük dedesinin adını taşıyan torun Celâlettin (Celal) Başdeğirmen ise önümüzdeki ay evliliğe adım atmaktadır. Bizler Aygün ailesi olarak, Allah’tan ömür boyu mutluluklar diliyor ve dualarımızı sunuyoruz. Allah mutlu etsin!
Tarih, yalnızca geçmişin tozlu sayfalarında değil, bugünün sokaklarında da yürür. Başkan Başdeğirmen’in soy atası Celâlettin Paşa’nın Tanzimat yıllarını rastlayan Isparta ve Burdur’daki görevi sırasında açtığı okullar, bugün Isparta’nın üniversite gençliğinde yankılanıyor.
O dönemde yerel eşrafın baskılarına karşı yürütülen kararlı mücadele, bugün demokratik belediyecilik anlayışıyla yeniden karşılık bulmaktadır. Türkiye’nin en başarılı belediye başkanları arasında gösterilen Başkan Başdeğirmen’ in hizmetleri, Isparta halkının gönlünde de canlılığını koruyor.
Benim kanaatim şudur ki; Isparta’nın hikâyesi, Tanzimat’tan günümüze uzanan bir yenilenme ve direnç mirasıdır. Paşa’nın torunları, bu kadim şehrin hem geçmişteki köklerini hem de geleceğe uzanan vizyonunuomuzlarında taşımaktadır. Dolayısıyla Celâl’in düğünü, yalnızca bir ailenin mutluluk anı değil; Isparta’da tarihin sürekliliğini temsil eden anlamlı bir semboldür.
İnanıyorum ki Başkan Başdeğirmen bundan böyle Isparta’mızda daha yeni halkımızın mutluluğuna yönelik projeleriyle tıpkı Paşa dedesi gibi tarihe damgasını vuracaktır. Benim kanaatim şudur:
Isparta’nın hikâyesi, Tanzimat’tan bugüne bir yenilenme ve direnç hikâyesidir. Paşa’nın torunları, bu şehrin hem geçmişini hem geleceğini taşımaktadır. Celâl’in düğünü, yalnızca bir aile mutluluğu değil, aynı zamanda tarihin sürekliliğine dair bir semboldür. (Son Mevlevi Dedesi, Isparta Belediye Başkan Yardımcısı, Kuvayı Milliye Isparta Başkan Yardımcısı Ali Dede Efendi’ nin Mevlevi Kiler günlük defterleri.) Araştırma Bayram AYGÜN 2026 Isparta
Kaynak: IspartaHaber32
Bir yanıt yazın